25May
2012
0
ผื่นผ้าอ้อม

ผื่นผ้าอ้อม

Share This

ผื่นผ้าอ้อม
โดย : ชมรมแพทย์ผิวหนังเด็กแห่งประเทศไทย

ผื่นผ้าอ้อม
ผื่นผ้าอ้อมคืออะไร  (diaper  dermatitis)
หมาย ถึง  ผื่นที่เกิดขึ้นในบริเวณที่สวมผ้าอ้อม  ซึ่งเกิดได้จากหลายสาเหตุที่พบบ่อยคือผื่นที่ เกิดจากการสัมผัสสารระคายเคืองต่างๆ (irritant comtact  dermatitis)  ส่วนใหญ่ผื่นจะสัมพันธ์กับการสวมผ้าอ้อม

ผื่นผ้าอ้อมพบได้บ่อยแค่ไหน
ผื่นผ้าอ้อมเป็นโรคผิวหนังที่พบได้บ่อยในเด็กอายุตั้งแต่ 3-18 เดือน  พบบ่อยที่สุดอยู่ในช่วงอายุ 9-12  เดือน   ซึ่งเป็นวัยที่สวมใส่ผ้าอ้อมมากกว่าวัยอื่นเมื่อเด็กเลิกใส่ผ้าอ้อมก็จะพบ ผื่นผ้าอ้อมลดลงเรื่อยๆ

สาเหตุ
สาเหตุเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน  ปัจจัยสำคัญที่สุดเกิดจากการสัมผัสกับปัสสาวะและ/หรืออุจจาระเป็นเวลานานการ ใส่ผ้าอ้อมมีผลทำให้เกิดการเปียกชื้นและความเป็นด่างเพิ่มขึ้น ภาวะความเปียกชื้นทำให้ผิวหนังกำพร้า ชั้นนอกสุดอ่อนแอลงและเปื่อยลอก ทำให้ผิวหนัง ถูกทำลายได้ง่าย  เมื่อมีการเสียดสีจากผ้าอ้อม  และสารระคายเคืองในอุจจาระโดยเฉพาะในเด็กที่มีประวัติถ่ายอุจจาระเหลว ติดต่อกันนาน 48 ชั่วโมงขึ้นไป

อาการ
ผื่นผ้าอ้อมจากการสัมผัสสารระคายเคืองระยะแรกผิวหนังจะเป็นผื่นแดงตามส่วน นูนที่สัมผัสกับผ้าอ้อมที่เปียกชื้น  ผิวหนังในซอกลึกๆ  จะยังไม่มีผื่นเพราะไม่สัมผัสกับผ้าอ้อม
การกระจายของผื่นแตกต่างกันขึ้นกับตำแหน่งของผิวหนังที่สัมผัสกับผ้าอ้อม  ได้แก่  บริเวณต้นขาด้านใน ก้นส่วนที่สูน  ท้องน้อยช่วงล่าง   และบริเวณอวัยวะเพศที่นูนหัวหน่าว  ลูกอัณฑะ
อย่างไรก็ตามอาจจำแนกอาการและอาการแสดงโดยอาศัยความรุนแรงได้ดังต่อไปนี้
1.  อาการรุนแรงน้อย  ซึ่งพบได้บ่อย  ผิวหนังจะมีผื่นแดงไม่มาก  มีรอยถลอกเล็กน้อยบริเวณ  ไม่กว้างมาก
2.  อาการรุนแรงปานกลาง  ผื่นจะแดงมากขึ้น  ขนาดและรอยถลอกกว้างขึ้น เด็กมีอาการเจ็บและงอแง
3.  อาการรุนแรงมาก  ผื่นแดงจัดคลายโดนไฟไหม้อาจเกิดตุ่มนูน ตุ่มน้ำ  ตุ่มหนองและรอยถลอกขยายเป็นบริเวณกว้างผู้ป่วยจะมีอาการเจ็บและงอแงมากขึ้น อาจจะพบแผลที่ลึกและมีขอบนูนยกขึ้นในรายที่เป็นผื่นมานานเกิน 3 วัน อาจมีการติดเชื้อรา  แคนดิดา  และเชื้อแบคทีเรียซ้ำเติมได้

การรักษา
การรักษาและการป้องกันควรทำไปพร้อมๆ กัน การป้องกันสามารถทำได้ตั้งแต่ก่อนมีผื่นและภายหลังจากการรักษาหายแล้ว  การเลือกยาทาภายนอกขึ้นกับความรุนแรงของผื่น
1.  ถ้าเป็นผื่นแดงเล็กน้อยควรใช้ผลิตภัณฑ์เคลือบผิวที่เหมาะสม
2.  ถ้าผื่นแดงอักเสบปานกลางและรุนแรงมากควรไปพบแพทย์ที่อยู่ใกล้บ้านโดยเร็ว

การป้องกันการเกิดผื่นผ้าอ้อมจากสารสัมผัส
การป้องกันการเกิดผื่นผ้าอ้อมมีหลักใหญ่  คือ
1.  การทำให้ผิวหนังบริเวณที่ใส่ผ้าอ้อมให้แห้งอยู่เสมอโดยการเปลี่ยนผ้าอ้อมทุก ครั้งที่ผิวสัมผัสเปียกชื้น หรือถ้าใช้ผ้าอ้อมสำเร็จรูปควรเลือกชนิดที่มีการดูดซับดี
2.  ลดการสัมผัสกับสารจากอุจจาระ  ปัสสาวะ  และสารเคมี อื่นๆ โดยเปลี่ยนผ้าอ้อมทันทีที่เด็กถ่ายอุจจาระ  ล้างก้นด้วยน้ำเปล่าแล้วซับให้แห้ง  และหลีกเลี่ยงการใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดชนิดใช้แล้วทิ้ง  ที่มีส่วนประกอบของ        น้ำหอมและแอลกอฮอล์    ควรหลีกเลี่ยงการใช้แป้ง  เมื่อเกิดผื่นผ้าอ้อม
3.  ป้องกันไม่ให้ผิวหนังสัมผัสกับสารเคมี  อุจจาระและปัสสาวะ  ลดการเสียดสี  และความชื้นโดยใช้ผลิตภัณฑ์เคลือบผิวหนังบริเวณนุ่งผ้าอ้อมโดยช้ผลิตภัณฑ์ ที่เป็น ขี้ผึ้งหรือครีมที่มีส่วนประกอบของ  zinc  oxide, titanium  oxide,  lanolin   หรือ  dexpanthenol    ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ทาผิวควรล้างทำความสะอาดออกได้ง่ายและมีคุณสมบัติกระตุ้นการ สมานผิวร่วมด้วย

หลักการเลือกผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมในการป้องกันและรักษาผื่นผ้าอ้อม
การเลือกผลิตภัณฑ์ที่ใช้ทาบริเวณผื่นผ้าอ้อมเป็นสิ่งสำคัญเพราะบริเวณนี้ เป็นบริเวณที่มีการดูดซึมของยาได้สูงกว่าบริเวณ อื่นๆ  รวมทั้งการใส่ผ้าอ้อมเปรียบเสมือนการปิดทับ  ทำให้ยาดูดซึมได้เพิ่มขึ้น  การเลือกยาที่ไม่เหมาะสมอาจทำให้เกิดการดูดซึมยาที่ผสมในผลิตภัณฑ์ที่ทาให้ เด็กและเกิดอันตรายต่อเด็กได้
ผลิตภัณฑ์เคลือบผิวที่เหมาะสม  เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีคุณสมบัติในการลดการเสียดสี  ป้องกันการซึมผ่านของสารระคายเคือง  โดยเฉพาะปัสสาวะและอุจจาระ

คุณสมบัติของผลิตภัณฑ์เคลือบผิวที่ดี  ควรประกอบด้วย

1. ทำหน้าที่เหมือนผิวหนังชั้นบน  ป้องกันการดูดซึมของสารระคายเคือง และสารก่อภูมิ  ตลอดจนป้องกันการสูญเสียน้ำทางผิวหนัง
2. มีประสิทธิภาพและปลอดภัยสูงสำหรับทารก  ซึ่งผ่านการทดสอบทางคลินิกแล้ว
3. ไม่มีสารที่เป็นพิษ
4. ไม่ควรมีสารกันบูด   น้ำหอม  และยาฆ่าเชื้อ  ซึ่งจะทำให้เกิดการระคายเคือง
5. สามารถให้ความชุ่มชื้นที่เหมาะสม
6. คุณสมบัติอื่นๆ  ทางกายภาพ  เช่น  ไม่มีสี  สามารถล้างออกได้ง่ายฯลฯ

ปัจจุบันมียาที่ใช้ป้องกันและรักษาผื่นผ้าอ้อมจำนวนมากซึ่งแต่ละชนิดมี คุณสมบัติต่างกัน  ควรเลือกใช้ชนิดที่มีคุณสมบัติที่ดีดังกล่าว  หรืออาจปรึกษาพยาบาล  เภสัชกร หรือ  แพทย์ในการเลือกใช้

สรุป
การดูแลรักษาผิวหนังบริเวณที่ใส่ผ้าอ้อมอย่างถูกต้องคือ  การทำความสะอาดและรักษาผิวหนังให้แห้งอยู่เสมอ  หมั่นเปลี่ยนผ้าอ้อมเมื่อเกิดความเปียกชื้นร่วมกับการใช้ผลิตภัณฑ์เคลือบผิว ที่เหมาะสม  จะช่วยลดการเกิดผื่นบริเวณนี้ได้

อ้างอิงจาก : กลุ่มงานกุมารเวชกรรม สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี

หลังจากที่ได้ทราบถึง ความหมาย สาเหตุปัญหา ของผื่นผ้าอ้อมแล้ว

ต่อมาก็จะเป็นเรื่องยาทา ที่สามารถใช้ในการรักษา บรรเทาอาการผื่นผ้าอ้อมได้

เช่น การเลือกใช้ขี้ผึ้งที่เหมาะสม

ใช้ ขี้ผึ้งที่ทำจากซิงค์ออกไซด์ (zinc oxide) ซึ่งเป็นยาฆ่าเชื้ออย่างอ่อน และเป็นเกราะป้องกันระหว่างผิวอ่อนบางของลูกกับความชื้น สำหรับผื่นที่เป็นสีแดงเข้ม รอบผื่นไม่สม่ำเสมอและมีจุดเล็กๆ อยู่รอบ ให้ปรึกษาแพทย์ซึ่งอาจจะให้ใช้ยาต้านเชื้อรา เช่น คาเนสเทน (Canesten) หรือยาที่มีสารปฏิชีวนะอย่างอ่อนเพื่อลดการอักเสบ หลังจากทายาฆ่าเชื้อราแล้ว ก็ต้องทาครีมป้องกันทับอีกชั้นเพื่อกันการระคายเคือง (อย่าใช้ปิโตรเลียมเจลลีเพราะจะทำให้ผ้าอ้อมไม่ดูดซับปัสสาวะ)

Presspia
34 Soi Petchakasame 48 Yeak 4-7 Bangdual PasrichalernBKK10160 THAILAND 
 • 0878238800

No Comments

Reply